Een vulvorm is een ondiepe 3D-mal die kinderen vullen met rijst, zout of gekleurd zand. Thuis én in het OntdekPunt gebruiken wij dagelijks vulvormen in de science-hoek en voor sensorisch spel. Het is tastbaar, rustig en zó veelzijdig dat je het moeiteloos koppelt aan fijne motoriek, kleurherkenning, taal en rekenen. Het mooiste: je maakt ze zelf met 3D-printen, precies passend bij je thema. Vandaag kies ik een regenboog, maar een politieman, bloem, letter of cijfer werkt net zo goed.
Zo ontwerp ik een vulvorm voor de 3D printer
We beginnen opvallend níet in Tinkercad, maar in ChatGPT. Ik vraag om een eenvoudige kleurplaat op witte achtergrond: een grote, duidelijke regenboog met wolkjes, met dikke zwarte lijnen. De eenvoud is belangrijk: hoe cleaner de tekening, hoe netter straks je 3D-model. Ik download het beeld als PNG of JPG en zet het daarna om naar SVG. Daarvoor gebruik ik een online converter (bijvoorbeeld https://convertio.co/nl/): uploaden, omzetten, klaar. Dat SVG-bestand kan Tinkercad namelijk in één keer lezen als contouren.
In Tinkercad open ik een leeg ontwerp en importeer ik de SVG. Meestal is de vorm aan de grote kant, dat geeft niet. Ik schaal ‘m terug tot een handig formaat en leg ‘m netjes op het werkvlak. Nu komt de truc waarmee je elke tekening verandert in een vulvorm: ik dupliceer de vorm, maak de eerste versie hoog genoeg om als stevige rand te dienen (rond de twee centimeter is voor kleuterhanden fijn) en geef de tweede versie een lagere hoogte voor de bodem (ongeveer zes millimeter). Die lagere versie plaats ik exact in de hogere, zodat er een kuiltje ontstaat. Als het past, groepeer ik beide vormen tot één model. Je ziet meteen wat het wordt: een solide mal waar kinderen iets in kunnen scheppen, gieten of druppelen.
Voor de print kies ik wit PLA-filament. Wit is niet alleen neutraal, het laat de kleuren die je erin stopt helder uitkomen. Op de printer (ik werk met Bambu Lab) laat ik de laaghoogte rond 0,2 mm en geef ik de rand een paar buitenwanden extra zodat de mal stevig aanvoelt. Een brim gebruik ik alleen als het model aan de randen wil opkrullen; bij grotere, platte vormen scheelt dat mislukte starts. Zodra de mal van het bed komt, kun je hem afspoelen en meteen gebruiken.
In de klas merk je dat vulvormen zichzelf bijna uitleggen. Voor taal pak ik graag letters als vorm en laat ik kinderen woorden bedenken die met die letter beginnen; voor rekenen werken cijfers en eenvoudige vormen (cirkel, driehoek) prettig, zeker als je ze combineert met tellen en vergelijken. Thema’s wisselen? Dan print je gewoon een setje iconen dat past bij beroepen, seizoenen of emoties. De werkwijze blijft identiek: eenvoudige kleurplaat → omzetten naar SVG → importeren in Tinkercad → twee hoogtes → printen.
Welke printer gebruik ik?
Omdat je vast ook wilt weten hoe dit praktisch draait op school: de Bambu Lab-printers hebben me vooral overtuigd door hun vanzelfsprekendheid. Ze kalibreren automatisch, maken een betrouwbare eerste laag en zijn verrassend stil. Een testfiguurtje staat vaak binnen twintig minuten op tafel, wat in een lesblok echt het verschil maakt. Je kunt aansturen vanaf de computer, via SD-kaart of de Bambu-app; die app laat je live meekijken en waarschuwt als er iets misloopt. Voor wie kleuren wil mixen in één print is de P1S met AMS een fijne stap; de A1 Mini is juist heerlijk compact en budgetvriendelijk.
Koop hier de Bambulab A1 Mini via Bambulab voor € 200,-
Handige keuzes in het kort (alleen wat je nodig hebt):
- Materiaal: PLA; kleur: wit voor vulvormen.
- Bouwvolume (indicatie): A1 Mini 18×18×18 cm, P1S 25×25×25 cm.
- Inzet: één kleur óf meerkleurig met AMS (automatisch wisselen).
Rustige uitleg
De video met de rustige uitleg hoe je de vulvorm moet maken vind je in mijn cursus 3D-printen met de Bambulab! Je kunt deze cursus volgen in het Meester Sander abonnement of los aanschaffen via https://lessen.ontdekpunt.nl
Start nu met de e-learning 3D printen!
Als dit smaakt naar meer en dat doet het vrijwel altijd, dan neem ik je graag stap voor stap mee in mijn e-learning 3D-printen in het onderwijs. Geen droge theorie, maar korte modules waarmee je dezelfde dag nog iets in je klas kunt neerzetten. We installeren samen een Bambu-printer (A1 Mini of P1S met AMS), verkennen Tinkercad, maken ontwerpen klaar in Bambu Studio en koppelen alles aan concrete lesdoelen. Ik laat je zien hoe je leerlingen meeneemt in het ontwerpproces, hoe je valkuilen voorkomt en hoe je met één printer toch meerdere groepen bedient.
Aan het einde wil ik dat je met een gerust hart kunt zeggen: “Kom maar op met dat ontwerp, ik print ’m uit.” 3D-printen klinkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste tools en een heldere routine wordt het net zo gewoon als knutselen—alleen maak je nu spullen die precies passen bij jouw klas, jouw thema en jouw doelen.
Wat is het Meester Sander Abonnement?
Met het Meester Sander Abonnement krijg je toegang tot álle betaalde downloads, e-learnings en extra materialen van Meester Sander.
Je vindt er onder andere:
- Letter en getal van de week (met video’s en posters)
- Thema-downloads zoals verteltafels, beweeghoeken en luisterverhalen
- Bewegend leren bundels voor taal, rekenen en woordenschat
- ICT-materialen zoals Bee-Bot matten, instructiemappen en digitale opdrachten
- Extra’s zoals vakantieboeken, posters, cijfer- en letterkaarten
- Webinars en cursussen over o.a. bewegend leren, Canva muziek met kleuters en iPads in de klas
Elke maand komen er nieuwe materialen bij en in de webshop krijg je korting op studiedagen en het instructieboek.
Zo werkt het
- Sluit het abonnement af – Kies voor één leerkracht of een compleet onderbouwteam.
- Log in – Direct toegang tot alle cursussen, sjablonen en downloads.
- Start de 3D print-cursus – En ontdek stap voor stap hoe je de 3D printer inzet in je onderwijs.
Start vandaag nog
Met deze cursus haal jij alles uit je 3D-printer!
En met het Meester Sander Abonnement heb je altijd een schat aan lesmateriaal, inspiratie en tools binnen handbereik.
Meld je nu aan via abonnement.meestersander.nl en krijg direct toegang tot de 3D-print cursus én alle andere materialen.
3D print cursus los aanschaffen
Het is vanaf nu ook mogelijk om de 3D print cursus te volgen via het OntdekPunt: