Vorige week kreeg ik een ontzettend leuk mailtje van een adviseur digitalisering bij een scholenstichting. Ze hadden aan het eind van vorig schooljaar ons boek Tikke-Takke-Toetsenbord aan al hun scholen cadeau gedaan. Nu zijn ze bezig om al hun lesmateriaal te koppelen aan de nieuwe kerndoelen Digitale Geletterdheid en ze vroegen mij: “Sander, aan welke kerndoelen kunnen we precies werken door Tikke-Takke-Toetsenbord te gebruiken in de onderbouw? Kun je dat koppelen aan de kerndoelen digitale geletterdheid van het SLO?”
Een briljante vraag! Digitale geletterdheid gaat bij kleuters namelijk niet over nóg meer schermtijd, maar over begrijpen hoe de wereld om ons heen werkt. Om jullie op weg te helpen, heb ik in deze blog de koppeling gemaakt met de SLO-kerndoelen. Ook laat ik zien hoe je onze gratis downloads en lesmaterialen (te vinden op https://tikketakketoetsenbord.nl/les/) hier direct voor kunt inzetten!
1. Domein: Praktische kennis en vaardigheden
Binnen dit domein leren leerlingen hoe ze digitale systemen kunnen inzetten en bedienen. Bij kleuters begint dit simpelweg bij het leren kennen van de hardware en het opbouwen van een digitale woordenschat.
Hoe het boek en de lessen hierbij helpen: Het boek staat vol met praatplaten en versjes over de digitale wereld. Daarnaast hebben we nog een download gemaakt met woordkaarten uit het boek. Met onze woordkaarten kunnen kinderen op een actieve manier kennismaken met digitale begrippen. Ook kunnen ze zelfstandig met het boek aan de slag in de leeshoek door de QR-codes te scannen en te luisteren naar mij.
Te denken valt aan:
- Het herkennen en benoemen van apparaten zoals een tablet, computer, slimme speaker of drone aan de hand van de woordkaarten.
- Zelfstandig leren omgaan met digitale middelen door in de leeshoek met een iPad de QR-codes in het boek te scannen.
Oefen de woorden met deze bewegend leren video:
2. Domein: De gedigitaliseerde wereld
Dit domein gaat over de wisselwerking tussen digitale technologie, onszelf en de samenleving. Voor jonge kinderen betekent dit: ontdekken hoe technologie verweven is in hun eigen leven en leefomgeving.
Hoe het boek en de lessen hierbij helpen: Het boek bevat diverse ‘praatplaten’ (zoals het slimme huis, de slimme stad en het platteland) die de perfecte start vormen voor een goed gesprek in de kring. We hebben een speciale download gemaakt met teksten en vragen per praatplaat om dit extra makkelijk te maken.
👉 Te denken valt aan:
- Voorbeelden geven van slimme apparaten in huis, door samen te zoeken naar de robotstofzuiger, de slimme deurbel of de koelkast.
- Ontdekken hoe technologie buiten wordt gebruikt, zoals het herkennen van zonnepanelen, laadpalen voor elektrische auto’s of een melkrobot op de boerderij.
- Reflecteren op eigen gebruik door de situaties op de praatplaten na te spelen, zoals het videobellen met opa en oma.
- In de huishoek (oude) apparaten toe te voegen en/of deze na te maken. Zodat kinderen dit kunnen gebruiken in hun spel.
3. Domein: Ontwerpen en Maken (Computational Thinking)
Dit domein legt de basis voor computational thinking; het oplossen van problemen en logisch redeneren (zoals leren programmeren).
Hoe het boek en de lessen hierbij helpen: Je hebt hier geen ingewikkelde software voor nodig! Met de download ‘Bewegend leren programmeren’ kunnen kinderen via bewegend leren unplugged aan de slag met programmeren.
👉 Te denken valt aan:
- Begrijpen wat programmeren is door in tweetallen elkaar instructies te geven, waarbij één kind de ‘robot’ is en de ander de ‘programmeur’.
- Een simpel programma leren weergeven en uitvoeren door met pijlkaarten een route uit te leggen naar een doel (zoals de Bee-Bot of het weerstation).
- Kennismaken met moderne maak-technologieën door op de praatplaat te praten over hoe een 3D-printer speelgoed print of hoe een lasersnijder werkt.
- Gebruik onderstaande bewegend leren video om te oefenen met het programmeren. Print eventueel de pijlen uit om de kinderen echt het gevoel te geven dat zij de robot besturen.
Gratis download: De complete Handleiding & Thematische Jaarplanning!
Klinkt het koppelen van al deze doelen als veel uitzoekwerk in een toch al druk schooljaar? Geen zorgen! Om het jullie zo makkelijk mogelijk te maken, heb ik al deze informatie gebundeld in een handige, gratis download. In deze uitgebreide gids vind je niet alleen de precieze koppeling met de SLO-kerndoelen en de concrete lesdoelen, maar ook een compleet uitgewerkte thematische jaarplanning. Zo zie je in één oogopslag welk versje, welke praatplaat en welke activiteit (zoals de woordkaarten of unplugged programmeren) perfect aansluit bij de thema’s die je toch al draait, zoals de Gouden Weken, de seizoenen of ‘beroepen’. Print de handleiding uit, stop hem in je groepsmap of leg hem in de lerarenkamer, zodat het hele team er direct mee aan de slag kan!
Kortom: Spelenderwijs Digiwijs!
Zoals je ziet hoeft digitale geletterdheid in de onderbouw niet ingewikkeld te zijn. Met een interactief versjesboek, goede praatplaten en een beetje bewegend leren werk je ongemerkt én doelgericht aan de nieuwste SLO-kerndoelen.
Ben jij na het lezen van deze blog enthousiast geworden? Ga dan snel naar https://tikketakketoetsenbord.nl/les/
om de woordkaarten, de programmeerles en de praatplaat-teksten gratis te downloaden. Veel rijm- en beweegplezier!