Zet dat scherm uit! – De kracht van audio

In mijn kleutertijd was er ontwikkelingsmateriaal met cassettebandjes. Pure magie vond ik dat: luisteren naar zo’n bandje en dan de opdracht uitvoeren. Thuis kon ik ook enorm genieten van bijvoorbeeld het hoorspel van Pluk van de Petteflet. Dit plezier wil ik ook bezorgen aan deze generatie kinderen. Daarom heb ik verhalen en opdrachten gemaakt waar de kinderen naar kunnen luisteren en ik heb koptelefoons aangesloten op de tablets in de klas. In deze blog laat ik je zien hoe je kinderen alleen met audio kunt uitdagen en dat het dus soms goed is dat een beeldscherm uitstaat.

Een kring vol kleuters laten luisteren is lastig, toch heb ik het met de jaren wel steeds beter in de vingers gekregen. Maar wat zou ik graag ieder kind in een klein groepje nóg een keer het verhaal willen voorlezen of opdrachten willen geven.

Het ontwikkelen van een goede luisterhouding is heel belangrijk. Daar wil ik de kinderen zoveel mogelijk mee laten oefenen. De ervaring leert dat kinderen die dit vaker doen in een klein groepje, daarna in de kring beter mee kunnen komen. Door audio op te nemen kan ik meer kinderen tegelijk naar verhalen en opdrachten laten luisteren. Bovendien kunnen er doelen voor begrijpend luisteren verwerkt worden in de luisteropdrachten en verhalen.

Tussendoelen begrijpend luisteren
De kinderen:

• kunnen hun aandacht richten en gedurende langere tijd vasthouden;
• hebben een positieve luisterhouding;
• begrijpen een (voorgelezen) verhaal of een informatieve tekst;
• kunnen belangrijke en minder belangrijke informatie onderscheiden;
• kunnen voorspellingen doen en deze al luisterend bijstellen.
  bron: Van leerlijnen naar tussendoelen begrijpend luisteren, leerlijnentaal.nl

Tools om Audio in te zetten in de klas

Er zijn een heleboel tools die je in de klas kunnen helpen om op een eenvoudige manier audio in te zetten in de klas. Hieronder zet ik ze voor je op een rij.

Spreek je eigen boeken in met Soundbook

Vorige week kreeg ik een aantal boeken toegestuurd voor mijn kinderen. Super leuk, want elk boek is gepersonaliseerd. De boeken hebben ook nog een QR-code waardoor ik heel eenvoudig mijn eigen stem kan opnemen tijdens het voorlezen en de kinderen kunnen dit terugluisteren. De Qrcode staat in het boek en raak je daardoor ook nooit kwijt.
Wil je meer weten? Check dan https://soundbook.nl

De Voorlezer

Met de Voorlezer kunnen leerlingen zich vanaf het eerste moment al luisterend een basiswoordenschat eigen maken. De Voorlezer is een ‘sprekende’ pen, die elk aangestipt woord (en/of het bijbehorende plaatje) van de gekoppelde en voorleesbare boeken hardop voorleest. Ik heb een complete blog geschreven over de voorlezer. Deze kun je hier vinden.

Timio

Timio is een simpele audiospeler voor peuters en kleuters. Het is ontwikkeld door een Nederlandse Start-up Timio en heeft als doel om jonge kinderen zelfstandig aan de slag te laten gaan met audio. Je moet hierbij denken aan het oefenen van woordenschat, luisteren naar verhaaltjes en muziek en eenvoudige opdrachten. Klik hier voor mijn hele review van Timio.

Storytel

Geen zin om het zelf boeken in te spreken? Maak dan gratis een account aan op Storytel. Het grote voordeel van Storytel vind ik de Kidsmode. Je kunt kinderen dus veilig laten kiezen, zonder dat ze iets gaan luisteren voor volwassenen. + ze hebben een groot aanbod van bekende boeken in veel verschillende thema’s.
Klik hier voor 30 dagen gratis Storytel.(affiliate)

Luisterspellen en boeken

Naar de bovenstaande producten heb ik ook een heleboel toffe luisterspellen en boeken gemaakt. Je vindt ze in het Meester Sander abonnement en in mijn webshop. Print, knippen en luisteren maar!

Zelf maken van luisterverhalen en opdrachten

Het is natuurlijk ook mogelijk om je eigen voorleesverhalen op te nemen en dat is eenvoudiger dan je denkt.

Waar begin ik?
De meest eenvoudige manier om te starten met audio in de klas is ingesproken voorleesverhalen aanbieden. Laat kinderen een QR-code scannen bij het verhaal en ze kunnen zelfstandig luisteren. Mijn ervaring: kleuters genieten intens van een luistermoment in de leeshoek. De spanningsboog wordt langer én rustiger.
Wil je doelgerichter werken, spreek dan zelf een verhaal in met jouw stem en voeg denkvragen toe. Kies vooral hoe– en waarom-vragen; die leveren langere, rijkere antwoorden op. Neem desnoods een echt voorleesmoment op – inclusief reacties van kinderen – en maak dit beschikbaar in de leeshoek. Zo luisteren kinderen zo vaak ze willen naar hun eigen juf of meester.

Kan ik dat ook?
Met elke tablet, Chromebook of smartphone kun je audiofragmenten maken. Op een iPhone of iPad open je de app Dictafoon en druk je op de grote rode knop om direct iets op te nemen. Op Android zoek je naar Spraakrecorder om te beginnen. Tip: gebruik de oortjes met microfoon die je bij je telefoon kreeg – dat scheelt echt in geluidskwaliteit.
Het geluidsbestand kun je direct afspelen op het apparaat waarop je het opnam of uploaden naar bijvoorbeeld Google Drive, OneDrive, Dropbox of SoundCloud. Maak vervolgens een deel-link of QR-code en plaats die op de tablet(s) die de kinderen gebruiken.

Op meesterSander.nl/QRcode vind je de uitleg voor het opnemen van je eigen luisterverhaal en kun je direct een QR code maken.

Praktische tips & AVG

• Neem op in een stille hoek; hou de microfoon 10–15 cm van je mond.
• Spreek rustig, met korte zinnen en duidelijke pauzes.
• Geef altijd een pauze-moment: “Zet nu het geluid even op pauze en…”.
• Gebruik voor herkenning steeds dezelfde start- en eindjingle (mag heel kort).
• Deel leerlingstemmen alleen binnen de klas of schoolomgeving en vraag toestemming als je buiten de school deelt.

Zoveel voordelen
Met audio zorg je voor “extra handen” in de klas. Je verdubbelt jezelf: op meerdere plekken tegelijk kan jouw stem een verhaal vertellen, een opdracht geven of een instructie herhalen. Kinderen krijgen auditieve steun en kunnen pauzeren of nog eens luisteren. Ook kun je hardop modellen: denkstappen laten horen zonder meteen het antwoord te geven.
Natuurlijk zeg ik video’s niet gedag – juist de combinatie van beeld én geluid maakt je onderwijs sterk. Maar luisterverhalen en luisteropdrachten zijn zó populair dat kinderen vaak vragen: “Mag het scherm nu weer uit, meester?”